1. 1 NİSPİ MANTIK 

Nispi mantık, insanların kullandıkları düşünce metodunu bilgisayarlara aktarmakta, adeta bilgisayarların insan gibi düşünmesini temin etmektedir. Başka bir ifadeyle, nispi mantık, kelimelerle matematiği birbirine bağlamaktadır. Bilgisayarlar nispi dizileri kullanarak akıl yürütmeler yaptıkça, çok daha hassas, verimli ve tesirli sonuçlar verebilmektedirler. Kâinatta, gerçek hakikatlerden çok nispi hakikatler mevcuttur. Bu yüzden eşya ve hadiseler, nispetler perspektifinde ele alındıkça, çok daha doğru ve verimli sonuçlar elde edilebilir. Nispi mantık, bu yaklaşımda kullanılabilecek oldukça tesirli bir mantık anlayışıdır. Özellikle teknolojik uygulamalar, nispi mantığın kâinattaki azami tasarruf prensibine ne kadar uygun olduğunu göstermektedir. Madde, zaman ve enerji israfını minimuma düşürmek için bu mantıktan yararlanılabilir. Ancak, mevcut nispi mantık anlayışının da mükemmel olduğu söylenemez. Sistemler büyüyüp karmaşıklaştıkça, nispi mantık kurallarının da kontrol edilemeyecek kadar karmaşıklaştığını öne sürerek meseleye ihtiyatla yaklaşan bilim adamlarının da bulunduğunu ifade etmekte fayda vardır.

1. 2. TELEMETRİ

Telemetri, kablosuz ya da sabit bir ağ aracılığıyla cihazların uzaktan izlenebilmesi ya da kontrol edilebilmesidir. Telemetri, cihazlarla yerinde temasa gerek kalmadan uzaktan iletişim kurabilmeyi sağlar. Telemetri sayesinde kablosuz ağlar ya da radyo linkleri üzerinden cihazlara birtakım komutlar göndermek, cihazın durumu hakkında merkeze bilgi iletmek, cihazla merkez arasında bilgi alışverişinde bulunmak mümkündür. Örneğin, bir otomobil yarışı sırasında, telemetri sayesinde aracın durumuyla ilgili bazı bilgiler yarış anında merkeze gönderilebilir. Telemetri uygulamalarına çeşitli endüstrilerde rastlanabilir. Akıllı ve hizmet yönelimli işletmeler, telemetrinin avantajlarını kullanarak harcamaları azaltabilirler. Sayaç kendisini okuyup sonucu kablosuz ya da sabit bir şebeke üzerinden gönderebiliyorsa, bir sayaç okuma görevlisine ihtiyaç olmaz. Müşteri hizmetlerini geliştirebilirler. Mesela, bir doğalgaz dağıtım firması, ev sahibini arayarak doğalgazlı su ısıtıcısının bozulduğunu, bir teknisyenin gelip tamir edeceğini söyleyebilir. GPRS, GSM tabanlı sistemler dahilinde kullanılmak üzere geliştirilmiş, paket anahtarlamalı bir veri iletişim servisidir. Mobil şebeke abonelerine paket tabanlı veri hizmetleri sağlayan GPRS, ilave paket anahtarlama düğümleri kullanarak mevcut GSM altyapısı bünyesinde çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Bu da, GPRS kapsama alanının hızlı ve kolay bir şekilde elde edilebilmesi anlamına gelir. GPRS ’de önemli veri iletişim protokollerinin çoğu desteklenecek ve bir mobil terminalden (örneğin bir cep telefonu) dünya üzerindeki hemen hemen tüm veri kaynaklarına direkt olarak erişim imkanı sağlanacaktır.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nam efficitur rutrum diam, ut commodo ipsum elementum ac. Duis quis iaculis purus, eget mattis urna. Quisque consectetur odio ac ante fermentum malesuada. Nullam eget lectus euismod, rutrum quam quis, venenatis ligula. Integer egestas elit ipsum. Vivamus nec egestas turpis, et semper neque.

1.3. X-10 TEKNOLOJİSİ 

X-10, evdeki lambaları, cihazları ve diğer ekipmanları zaten var olan 220 volt luk elektrik kabloları üzerinden kumanda etmeye yarayan bir iletişim dilidir. Hiçbir ekstra kablolama gerektirmez. X-10 ürünleri bir akıllı eve rahatça kurulup çalıştırılabilir. Taşınması çok kolay olduğundan her yere götürülebilir. Bu ürünler kullanıcının kendi kendine kurup çalıştırması için tasarlanmıştır. X-10 ’un lambaları ve cihazları kumanda edebilmesi için verici ve alıcılardan oluşan basit bir mantığı vardır. Vericiler elektrik kabloları üzerinden alıcılara sinyal gönderirler. Alıcılar bu sinyali yorumlayarak ne yapacaklarına karar verirler. Uzaktan kumanda cihazları, ayarlanan saate göre komut gönderen zamanlayıcılar, ses veya bilgisayar arabirimi, verici olabilir. Alıcılar ise kendilerine gönderilen sinyallere göre, kendilerine bağlı cihazlara açma, kapama, kısma gibi kumandaları uygularlar. Prizlere takılabilen portatif modüller veya buat içi modüller, alıcı olabilir.

1. 4. CAT 5 

Alt yapı olarak Cat 5 kablo kullanan sistemlerin, X10 ’dan en büyük farkı elektrik sinyali yerine bilgi akışı olmasıdır. Cihazlar çalışmaları için gerekli enerjiyi güç hatlarından alıp, iletişim için data kablosu kullanırlar. Gönderilen data bilgileri hangi adrese gidileceğini, hangi işlemin gerçekleştirileceğini içerir. X10 sistemine göre daha karmaşık ve detaylı bir alt yapıya sahip kablolu akıllı ev sistemleri, maliyet açısından bir üst seviyededirler ve bunun karşılığı olarak da daha fazla kontrol ve kumanda yeteneği sunmaktadırlar. Kablolu akıllı ev sistemlerinin en büyük dezavantajı, binalarda tekrar kablolama ihtiyacıdır. Duvarlarda yapılacak tadilatlar ile kurulabilen bu kablo alt yapısı, yeni inşa edilen binalarda sorun olmadığından kaba inşaat zamanında ek bir kablo çekimi ile çözülebilmektedir. Kablolu akıllı ev sistemleri genelde bir ana işlemci ve ek kontrol birimlerinden oluşur. Bu ek kontrol birimleri binada kullanılacak aydınlatma, panjurlar, motorlar, su pompaları, güvenlik, ses ve görüntü sistemleri gibi alt sistemlerin ihtiyaçlarına göre belirlenir.Akıllı eve dahil edilecek alt sistemlere göre gerekli sayıda dim kontrol, motor kontrol, switch kontrol, giriş kontrol ve telefon arabirim modülleri ile kontrol üniteleri konulur. Dim kontrol modülleri tüm aydınlatmadan ziyade, seçilen belirli mekanlardaki belirli ışıkların karatma işlemi için kullanılır. Motor kontrol modülleri genelde elektrikli panjurlar, pencereler, çatı kapakları gibi aç-kapa komutlu motorlar için seçilmektedir. Switch modülleri ile aç-kapa komutlu aydınlatmalar, havalandırma motorları, su pompaları ile sulama motorları ve aç-kapa kumanda ile çalışacak ek cihazlar bağlanır. Giriş kontrol modülleri her türlü algılayıcı, manuel kumanda cihazları ve diğer sistemlerden alınan bilgiye göre sistem içerisindeki bütün cihazların kumandasını yapabilirler. Bu modüller hareket dedektörleri, ışık sensörleri, tuşlar, anahtarlar, limit switchler, yangın ihbar sistemleri ve hırsız alarm sistemleri gibi cihazlar için kullanılır. Telefon arabirimi ise akıllı ev sistemini telefon hattı üzerinden kumanda etmek için kullanılır. Bazı kablolu akıllı ev sistemlerinde telefon arabirimi ile cihazların durumu hakkında sesli rapor da alınabilmektedir. Kontrol üniteleri ise tüm bu alt yapının kumandasını sağlayacak tuş panelleri, uzaktan kumandalar ve tuşlar olabilir. Bu üniteler ile aydınlatma, perde, panjur motorları kumanda edilebilmekte, her buton sistem içerisindeki her cihaza yönlendirilebilmekte, butonlar aydınlatma ve motor zonlarını tek tek veya grup olarak kumanda edebilmekte, senaryolar yüklenebilmekte, programlama ile butonlara değişik çalışma prensipleri uygulanabilmektedir.

1. 5. RF SİSTEMLER 

Görsel açıdan daha dekoratif seçenekler sunan kablolu sistemler, müşterilerin isteğine uygun renk ve kaplama seçeneklerinde de üretilebilir. Aynı dekoratif çeşitlilik kablosuz RF sistemlerde de mevcuttur. RF sistemler maliyet açısından en üst seviyede bulunmakta, bunun karşılığında da kablolama olmadığından kolay ve sorunsuz kurulum ve kullanım sunmaktadırlar. Kablolu sistemlerin yapabildiği tüm işlemleri radyo frekansı ile gerçekleştiren bu sistemler, binalarda kablolama yapılamayan durumlarda kurulabilecek en üst seviye akıllı ev çözümünü sunmaktadırlar [2]. 2. AKILLI EVLERDE KULLANILAN ELEKTRONİK ARAÇLAR

Bu bölümde akıllı evlerde kullanılan bazı elektronik araçlar kısaca açıklanmıştır.

2.1. AKILLI KAMERALAR

Akıllı ev sistemi, sürekli olarak evin hangi bölümünde hareket olduğunu takip eder. Kameralar yardımıyla, evin içindeki ve dışındaki tüm görüntüler televizyon aracılığıyla izlenebilir. Sistem, evde kimse olmadığını fark ettiğinde ise, görüntüyü televizyona yansıtmak yerine, video kaydı tutar ve sesli ve görüntülü mesaj olarak sunar. Teknolojinin en gelişmiş teknikleri kullanılarak özel olarak işlenen gerçek zamanlı görüntüler, GPRS destekli cep telefonundan da görülebilir.

2.2. OTOMATİK KAPI KİLİDİ VE GİRİŞ KONTROLÜ

Akıllı ev sistemi ile ikinci bir güvenlik kontrolü oluşturulabilir. Sistem tarafından kontrol edilebilen dış kapı kilitleri ve anahtarlıkta taşınabilen ve bozuk para büyüklüğündeki akıllı çipler ile eve kimin ne zaman girdiği rahatlıkla takip edilebilir.

2.3. SU TAŞKINI VE DUMAN SENSÖRLERİ 

Su taşkını ve duman sensörleri, evde kimse yokken bile evin emniyetini sağlar. Herhangi bir acil durum karşısında istenilen kişiye elektronik posta ya da cep telefonu ile kısa mesaj gönderilir. Eğer istenilirse önceden belirlenmiş telefon numarası otomatik olarak aranır ve bant kaydı ile durum hakkında bilgi verilir.

2.4. HAREKETE DUYARLI IŞIKLAR 

Herhangi bir odaya girildiğinde, hareketi algılayan sensörler sayesinde, ışıklar kendiliğinden açılır ve yine aynı şekilde oda içerisinde hareket sonlandıktan belirli bir süre sonunda kendiliğinden kapanır. Böylece, herhangi bir sebeple açık unutulan ışıklar kapatılarak, önemli ölçüde elektrik tasarrufu sağlanmış olur. Benzer şekilde, gece belirli bir saatten sonra banyoya girildiğinde kendiliğinden açılan akıllı ışıklar, belirli bir oranda azaltılarak yakılır ve gözlerin kamaşması engellenir. Tüm aydınlatma sistemi uzaktan kumanda ile, televizyondan ve hatta cep telefonundan kontrol edilebilir.

2.5. AKILLI PERDELER VE PANJURLAR 

Tatildeyken bile evde biri varmış izlenimi yaratmak için, hava karardığında kendiliğinden perdelerin kapanıp ışıkların açılması ayarlanabilir. Akşam işten gelindiğinde perdeler kapanıp, ışıklar açılır. Hava ağardığında ise perdeler otomatik olarak açılır. Benzer şekilde panjurların tam kontrolü de sağlanabilir.

2.6. ISITMA VE SOÐUTMA SİSTEMİ KONTROLÜ 

Akıllı ev ile ısıtma ve soğutma sisteminin tam kontrolü isteğe bağlı olarak yapılabilir. Uzaktan ısıtma bilgilerine erişilebilir, belli saatlerde ısıtmayı açmak ya da kapatmak gibi programlar çok kolay bir şekilde gerçekleştirilebilir.

2.7. SESLİ VE GÖRÜNTÜLÜ TELESEKRETER 

Akıllı ev, özel bir sekreter görevi üstlenerek alışılagelmiş telesekreter kavramının yeni nesil uygulamasını getirir. Akıllı telefon ve video sistemleri ile arayanların kayıtları sesli ve görüntülü mesajlar halinde iletilir. Evde kimsenin olmadığını fark eden hareket algılama sensörleri ve harekete duyarlı kameralar, kapıya gelen misafirin görüntülerini kaydeder ve bu görüntüyü elektronik posta veya kısa mesaj olarak cep telefonuna iletir. Aynı zamanda cevap verilmeyen telefon aramaları, sesli mesaj olarak sisteme kaydedilir ve cep telefonundan veya sistemden dinlenebilir.

2.8. EV SİNEMASI VE MÜZİK SİSTEMLERİ 

Evde bulunan DVD, televizyon, müzik sistemi gibi cihazlar, tıpkı uzaktan kumandalarından olduğu gibi akıllı ev sisteminden de kontrol edilebilir. Akıllı ev sistemi sayesinde, salondaki DVD oynatıcıyı kullanarak yatak odasındaki televizyondan sinema izlenebilir. Böylece her televizyon için ayrı bir DVD oynatıcı, video gibi cihazlara gerek kalmaz.

2.9. BAHÇE SULAMA SİSTEMİ KONTROLÜ 

Bahçedeki toprağın nem düzeyini takip eden sensörler sayesinde, bahçe sulama sistemi, yalnızca gerektiğinde devreye girer. Yağmur yağan bir günde, gereksiz yere sulama sisteminin çalışmaması, aşırı sıcaklarda ise daha sık devreye girmesi, bir telefonla sulama yapılması gibi özellikler, akıllı ev sisteminde mevcuttur.

2.10. KONUŞAN EV 

Akıllı ev sayesinde istenirse bilgiler sesli olarak iletilebilir. Bu özellik sayesinde, gerek ev içinde iken, gerekse ev dışında iken telefon vasıtası ile hangi ışıkların açık olduğu, evde kimse olup olmadığı gibi tüm sistem bilgilerine sesli olarak ulaşılabilir.

2.11. SICAKLIK SENSÖRLERİ

Evdeki her odanın ve dışarının ısısı sürekli olarak takip edilebilir. Benzer şekilde, bazı odaların daha sıcak tutulması gibi özellikler de akıllı evde bulunmaktadır.

2.12. KAYAN KAPILARIN OTOMATİK KONTROLÜ

Uzaktan kumanda ile açılabilen ya da birisi yaklaştığında kendiliğinden açılan bahçe kapısı, sadece hayatı kolaylaştırmakla kalmaz, konforlu bir yaşam da sağlar. Bu sistem kapının sıkıştığında kendiliğinden açılması gibi güvenlik fonksiyonlarını da içerir.

2.13. DOKUNMATİK EKRAN

Duvara monte edilebilen küçük fonksiyonel dokunmatik ekranlar ile tüm evi, bilgisayar ya da televizyon kullanmadan kontrol etmek, akıllı ev ile mümkündür. Bu şık ve özel tasarımlı ekranlar, modern bir hava katarken, sistemin kontrolünü de kolaylaştırmaktadır.

2.14. TELEVİZYONDAN KONTROL 

Evdeki herhangi bir televizyon kullanılarak, bilgisayardaki sistemin tamamen aynısı televizyondan görülüp, tüm ev istenilen herhangi bir yerden kontrol edilebilir. Ayrıca akıllı ev, internette gezinmek, doküman yazmak, müzik dinlemek ve hatta oyun oynamak gibi tüm işlemlerin, televizyon ekranından, evdeki herhangi bir odadan gerçekleştirilmesini sağlar.

2.15. CEP TELEFONU İLE KONTROL (GPRS) 

Ev dışında iken, sisteme uygun herhangi bir cep telefonu ile evdeki tüm sistem kontrol edilebilir ve hatta güvenlik kameralarından elde edilen görüntüler izlenebilir. Ayrıca telesekreter görevi yapan akıllı ev, mesajları anında elektronik posta ile iletir.

2.16. TELEFON, İNTERNET VE BİLGİSAYAR İLE KONTROL 

Herhangi bir yerden, sabit bir telefon ile aranıp, özel şifre tuşlanarak sistem kontrol edilebilir ve istenen ayarlar yapılabilir. İnternet yardımıyla işyerinden, adeta evdeymiş gibi, tüm akıllı ev sistemine ulaşılabilir, güvenli teknoloji ile akıllı eve istenildiği gibi kumanda edilebilir. Akıllı ev için özel olarak hazırlanmış bilgisayar kullanılarak, ev içinde iken tüm sistem kontrol edilebilir.

3. SONUÇ 

İçinde yaşadığımız dönem, bilim ve teknolojide önemli gelişmelerin olduğu bir dönemdir. Özellikle iletişim teknolojisinde gözlenen gelişim son yıllarda çok önemli bir yere gelmiştir. İnternet sayesinde iletişimde varılmak istenen noktaya varılmış, dünya üzerinde sesli ve görüntülü olarak iletişim kurulamayacak mesafe kalmamıştır. Bilgisayarların yaşantımızın her alanına girmesi ile iletişim yöntemlerinin mekândan bağımsızlaşması, hayatımızı son yıllarda şaşırtıcı derecede değiştirmiş, insanlar yenilikleri takip etmekte ve hayatlarını bu yeni duruma adapte etmekte zorlanır duruma gelmişlerdir. Teknolojideki bu gelişmelerin yaşadığımız mekanlarla bütünleşmesi sonucu ortaya çıkan akıllı bina kavramı, kullanıcıların yeni ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte ileri teknoloji sistemleri ile entegre olmuş mekanları kapsayan binaları ifade etmektedir. Değişen sosyal ve iş yaşamına uyum sağlamak açısından gerekli niteliklere sahip olan akıllı binalar, mekân tasarımı ilkelerine bir takım yenilikler de kazandırmaktadır.

Günümüzde akıllı konut kavramı, hem yabancı ülkelerde hem de ülkemizde yaygın olarak uygulanamamaktadır. Bunun sebebi akıllı konutun kapsadığı; genişletilmiş multimedya sistemlerinin, konutun her bölgesinde gerekli ayarlamaları yapan ısıtma ve soğutma sisteminin, konut içerisinde gerekli ışık konforunu hazırlayan aydınlatma sisteminin, kullanılan elektrik enerjisini kontrol eden ve tasarrufunu sağlayan sistemin, elektronik cihazların, güvenlik sistemlerinin ve özellikle bütün sistemleri internet ile birleştiren ve entegrasyonunu sağlayan komünikasyon teknolojisinin günümüzde oldukça yüksek bir maliyete sahip olmasıdır. Bu nedenle akıllı ev sistemleri, ülkemizde sadece fazla kullanıcıya sahip sitelerde ve entegrasyonu sağlanmamış tekil sistemler halinde uygulanabilmektedir. Akıllı konutta kullanılan sistemler farklı gelir gruplarına hitap edecek şekilde çeşitlendirilirse, yaygınlığı da artırılabilecektir. Akıllı konutta kullanılan enerji kullanımı ve tasarrufuna yönelik yenilikler, güneş ve rüzgâr enerjilerinden pasif ve aktif olarak yararlanılması, enerji sıkıntılarının yaşandığı günümüzde çok önemli bir sistemdir. Konutta, yakıt maliyetini ciddi şekilde etkileyen, harcanan elektrik enerjisinin büyük bir kısmını karşılayan bu sistemler, dünyada her geçen gün artan enerji sıkıntısına getireceği çözüm açısından her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Konutta akıllılığın gerektirdiği bazı negatif durumlar da söz konusudur. Bu olumsuzluklardan bazıları, sistemin entegre bir yapıya sahip olmamasından kaynaklanan sorunlardır. Ayrıca sistemlerdeki teknik yetersizlikler, bakım ve tamirin uzman gerektirmesi, herhangi bir problemin hangi üreticinin sorunu olduğunun anlaşılmaması vb. olumsuzluklar da yaşanmaktadır. Bu olumsuzluklar teknik sistemlerin, kullanıcıların ihtiyaçlarını sağlayacak şekilde tasarlanmamasından ve konuta bilgisayar eklemenin onu akıllı yapacağının düşünülmesinden kaynaklanmaktadır. Bu sorunların bazıları akıllı konut sistemleri oturdukça ve yaygınlaştıkça artan ihtiyaç doğrultusunda giderilecektir. Akıllı bir mimari, kullanıcıların uygunsuz ortamlarla ve biçimsiz sistemlerle boğuşmadan potansiyellerini en yükseğe çıkarabilecekleri bir ortam sağlamalıdır. İnternet ve multimedya sistemlerinin, işi evden yürütmeyi mümkün kıldığından, başta gençler olmak üzere insanların sosyal ilişkilerini zayıflattığı ve tembelleştirdiği düşüncesi de akıllı evlerin dezavantajları arasındadır.